ਚੰਡੀਗੜ:-ਡੀ ਡੀ ਐਸ ਨਿਊਜ:-ਪੰਜਾਬ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਂ ਪਾਣੀਆਂ ਦੀ ਧਰਤੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਅੱਜ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸੰਕਟ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਦਲਦਲ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿੱਥੋਂ ਨਿਕਲਣਾ ਔਖਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਗਰਾਊਂਡ ਵਾਟਰ ਬੋਰਡ (CGWB) ਦੀ ‘ਸਾਲਾਨਾ ਗਰਾਊਂਡ ਵਾਟਰ ਕੁਆਲਿਟੀ ਰਿਪੋਰਟ 2025’ ਨੇ ਜੋ ਖੁਲਾਸੇ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਉਹ ਰੂਹ ਕੰਬਾਊ ਹਨ। ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 23 ਵਿੱਚੋਂ 16 ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਹਨ।ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਤੱਥ:ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਿੰਤਾ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ 62.5% ਪਾਣੀ ਦੇ ਨਮੂਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਸਥਾ (WHO) ਵੱਲੋਂ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਸੀਮਾ 30 ppb (ਪਾਰਟਸ ਪਰ ਬਿਲੀਅਨ) ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਬਠਿੰਡਾ, ਮਾਨਸਾ ਅਤੇ ਸੰਗਰੂਰ ਵਰਗੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅੰਕੜਾ 200 ppb ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 14.6% ਸੈਂਪਲਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਈਟ੍ਰੇਟ ਅਤੇ 9.5% ਵਿੱਚ ਆਰਸੈਨਿਕ ਦੀ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਮਾਤਰਾ ਪਾਈ ਗਈ ਹੈ।ਇਹ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ 16 ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਕਿਹੜੇ ਹਨ?ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਬਰਨਾਲਾ, ਬਠਿੰਡਾ, ਫਰੀਦਕੋਟ, ਫਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ, ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ, ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ, ਜਲੰਧਰ, ਕਪੂਰਥਲਾ, ਲੁਧਿਆਣਾ, ਮਾਨਸਾ, ਮੋਗਾ, ਮੁਕਤਸਰ, ਪਟਿਆਲਾ, ਸੰਗਰੂਰ ਅਤੇ ਤਰਨਤਾਰਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਕੌਣ?ਇਸ ਤਬਾਹੀ ਦੇ ਦੋ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹਨ: ਪਹਿਲਾ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਬੇਤਹਾਸ਼ਾ ਨਿਕਾਸੀ (ਪੰਜਾਬ ਆਪਣੀ ਰੀਚਾਰਜ ਸਮਰੱਥਾ ਤੋਂ 156% ਵੱਧ ਪਾਣੀ ਕੱਢ ਰਿਹਾ ਹੈ) ਅਤੇ ਦੂਜਾ, ਰਸਾਇਣਕ ਖਾਦਾਂ ਤੇ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਅੰਨ੍ਹੇਵਾਹ ਵਰਤੋਂ। ਜਦੋਂ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਹੇਠਾਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਤੱਤ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਕੇ ਉੱਪਰ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।ਸਿੱਟਾ ਤੇ ਮੰਗ:ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਾਡੀ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਲਈ ਖ਼ਤਰੇ ਦੀ ਘੰਟੀ ਹੈ। ਕੈਂਸਰ, ਗੁਰਦਿਆਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰਕ ਨੁਕਸ ਇਸੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਦੇਣ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਕਿਸਾਨ ਯੂਨੀਅਨ ਮੰਗ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹਿਰੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਯੁੱਧ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕਰੇ।